{"id":328,"date":"2025-01-20T16:33:31","date_gmt":"2025-01-20T15:33:31","guid":{"rendered":"http:\/\/woltra.pl\/?p=328"},"modified":"2025-01-20T16:47:19","modified_gmt":"2025-01-20T15:47:19","slug":"plodowy-zespol-alkoholowy-fas-gdy-kieliszek-zostawia-slad-na-cale-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/woltra.pl\/?p=328","title":{"rendered":"P\u0142odowy Zesp\u00f3\u0142 Alkoholowy (FAS) &#8211; gdy kieliszek zostawia \u015blad na ca\u0142e \u017cycie"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017a sobie, \u017ce przed Tob\u0105 stoi kieliszek wina. Jeden, malutki kieliszek. Dla doros\u0142ego cz\u0142owieka to niewiele, prawda? Ale dla rozwijaj\u0105cego si\u0119 w \u0142onie matki dziecka nawet ta niewielka ilo\u015b\u0107 alkoholu mo\u017ce mie\u0107 dramatyczne konsekwencje. W\u0142a\u015bnie ten temat porusz\u0119 dzisiaj &#8211; P\u0142odowy Zesp\u00f3\u0142 Alkoholowy, czyli FAS (z ang. Fetal Alcohol Syndrome).<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym w\u0142a\u015bciwie jest FAS?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">FAS to nie jest zwyk\u0142e zaburzenie &#8211; to ca\u0142e spektrum problem\u00f3w zdrowotnych i rozwojowych, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 u dzieci, kt\u00f3rych mamy pi\u0142y alkohol w czasie ci\u0105\u017cy. To troch\u0119 jak uk\u0142adanka, gdzie ka\u017cdy element mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 inaczej, ale wszystkie s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce si\u0119 zastanawiasz &#8211; przecie\u017c jedna lampka wina od czasu do czasu nie mo\u017ce zaszkodzi\u0107? Niestety, prawda jest taka, \u017ce nawet najmniejsza ilo\u015b\u0107 alkoholu mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na rozw\u00f3j dziecka. Nie ma czego\u015b takiego jak &#8222;bezpieczna dawka&#8221; alkoholu w ci\u0105\u017cy. Ka\u017cdy \u0142yk to potencjalne ryzyko.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzieci z FAS mo\u017cna cz\u0119sto rozpozna\u0107 po charakterystycznym wygl\u0105dzie twarzy. To tak jakby alkohol zostawi\u0142 sw\u00f3j podpis na ich twarzach.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak rozpozna\u0107 FAS?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzieci z FAS:<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; maj\u0105 wyj\u0105tkowo ma\u0142\u0105 g\u0142ow\u0119<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; ich g\u00f3rna warga jest cienka, a obszar mi\u0119dzy nosem a ustami (nazywany rynienk\u0105 podnosow\u0105) jest sp\u0142aszczony<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; oczy mog\u0105 by\u0107 osadzone dalej od siebie ni\u017c normalnie<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; nos bywa kr\u00f3tki i zadarty<\/p>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ale to tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. FAS to znacznie wi\u0119cej ni\u017c charakterystyczny wygl\u0105d.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co si\u0119 dzieje w \u015brodku?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wyobra\u017a sobie, \u017ce budujesz dom z klock\u00f3w, a kto\u015b co jaki\u015b czas przychodzi i potrz\u0105sa podstaw\u0105. Podobnie dzia\u0142a alkohol na rozwijaj\u0105cy si\u0119 m\u00f3zg dziecka &#8211; przeszkadza w prawid\u0142owym uk\u0142adaniu si\u0119 wszystkich element\u00f3w.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rezultacie dzieci z FAS cz\u0119sto maj\u0105:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; problemy z koncentracj\u0105 i pami\u0119ci\u0105 (jakby mia\u0142y &#8222;dziurawy&#8221; umys\u0142)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; trudno\u015bci w nauce i rozumieniu konsekwencji swoich dzia\u0142a\u0144<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; k\u0142opoty z kontrolowaniem emocji (\u0142atwo wpadaj\u0105 w z\u0142o\u015b\u0107 lub smutek)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; problemy z koordynacj\u0105 ruchow\u0105 (mog\u0105 by\u0107 niezgrabne)<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; trudno\u015bci w relacjach spo\u0142ecznych (trudno im zawiera\u0107 i utrzymywa\u0107 przyja\u017anie)<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak cz\u0119sto wyst\u0119puje FAS?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teraz przechodzimy do liczb, i uwierzcie mi, nie s\u0105 one pocieszaj\u0105ce.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; na ka\u017cde 1000 urodze\u0144 przypada 2-3 przypadki pe\u0142noobjawowego FAS<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; je\u015bli dodamy do tego przypadki cz\u0119\u015bciowe (gdzie wyst\u0119puj\u0105 tylko niekt\u00f3re objawy), liczba wzrasta do 20-40 na 1000 urodze\u0144<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; to oznacza, \u017ce co roku rodzi si\u0119 u nas oko\u0142o 900 dzieci z pe\u0142noobjawowym FAS i kilka tysi\u0119cy z cz\u0119\u015bciowymi objawami<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na \u015bwiecie statystyki wygl\u0105daj\u0105 podobnie, cho\u0107 r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy krajami w zale\u017cno\u015bci od kultury picia alkoholu.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dlaczego to si\u0119 dzieje?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyczyna jest prosta &#8211; alkohol. Ale mechanizm jest bardziej skomplikowany.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy przysz\u0142a mama pije alkohol:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">1. Alkohol swobodnie przenika przez \u0142o\u017cysko<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">2. Trafia do krwiobiegu dziecka<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">3. Ma\u0142y organizm nie ma jeszcze enzym\u00f3w potrzebnych do rozk\u0142adania alkoholu<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">4. W rezultacie alkohol kr\u0105\u017cy w jego organizmie d\u0142u\u017cej ni\u017c u matki<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">5. Niszczy kom\u00f3rki i zaburza ich prawid\u0142owy rozw\u00f3j<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To troch\u0119 jak wlanie benzyny do silnika na olej nap\u0119dowy &#8211; po prostu nie mo\u017ce to dobrze si\u0119 sko\u0144czy\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czy mo\u017cna wyleczy\u0107 FAS?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I tu dochodzimy do najtrudniejszej cz\u0119\u015bci &#8211; <strong>FAS jest nieodwracalny.<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To nie jest choroba, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wyleczy\u0107 tabletkami czy operacj\u0105. Uszkodzenia, kt\u00f3re powsta\u0142y, zostaj\u0105 na ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna jedynie:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; prowadzi\u0107 terapi\u0119, kt\u00f3ra pomo\u017ce dziecku lepiej funkcjonowa\u0107<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; zapewni\u0107 odpowiednie wsparcie w szkole<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; pracowa\u0107 nad problemami behawioralnymi<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; leczy\u0107 wsp\u00f3\u0142istniej\u0105ce problemy zdrowotne<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak zapobiega\u0107?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odpowied\u017a jest prosta &#8211; <strong>ca\u0142kowita abstynencja w czasie ci\u0105\u017cy.<\/strong><\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ma znaczenia, czy m\u00f3wimy o:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; Piwie (&#8222;przecie\u017c to tylko piwo!&#8221;)<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; Winie (&#8222;jedna lampka do obiadu&#8221;)<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; W\u00f3dce czy innych mocnych alkoholach<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cdy rodzaj alkoholu jest r\u00f3wnie niebezpieczny dla rozwijaj\u0105cego si\u0119 dziecka.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co mo\u017cemy zrobi\u0107?<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Edukacja jest kluczowa! Musimy m\u00f3wi\u0107 g\u0142o\u015bno o FAS i jego konsekwencjach. To nie jest temat tabu &#8211; to realny problem, kt\u00f3ry mo\u017cemy powstrzyma\u0107.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ka\u017cda kobieta planuj\u0105ca ci\u0105\u017c\u0119 lub b\u0119d\u0105ca w ci\u0105\u017cy powinna wiedzie\u0107, \u017ce:<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w ci\u0105\u017cy<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; szkody mog\u0105 powsta\u0107 na ka\u017cdym etapie ci\u0105\u017cy<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" style=\"padding-left: 40px;\">&#8211; lepiej ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0107 z alkoholu ni\u017c ryzykowa\u0107<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podsumowanie<\/h2>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">FAS to powa\u017cny problem, kt\u00f3ry mo\u017cna ca\u0142kowicie wyeliminowa\u0107 poprzez niewprowadzanie alkoholu do organizmu w czasie ci\u0105\u017cy. Pami\u0119tajmy, \u017ce ka\u017cde dziecko zas\u0142uguje na najlepszy mo\u017cliwy start w \u017cyciu. Jeden kieliszek to nie jest warta cena za ca\u0142e \u017cycie trudno\u015bci i problem\u00f3w zdrowotnych.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli jeste\u015b w ci\u0105\u017cy lub planujesz dziecko &#8211; zrezygnuj z alkoholu. Je\u015bli znasz kogo\u015b w takiej sytuacji &#8211; przeka\u017c t\u0119 wiedz\u0119 dalej. Razem mo\u017cemy sprawi\u0107, \u017ce FAS stanie si\u0119 problemem przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wyobra\u017a sobie, \u017ce przed Tob\u0105 stoi kieliszek wina. Jeden, malutki kieliszek. Dla doros\u0142ego cz\u0142owieka to niewiele, prawda? Ale dla rozwijaj\u0105cego si\u0119 w \u0142onie matki dziecka nawet ta niewielka ilo\u015b\u0107 alkoholu mo\u017ce mie\u0107 dramatyczne konsekwencje.&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":329,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[7,6,8],"class_list":["post-328","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii","tag-alkoholowy-zespol-plodowy","tag-fas","tag-objawy-fas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=328"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":333,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/328\/revisions\/333"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/woltra.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}